Tactiele overgevoeligheid kan alledaagse handelingen zoals knuffelen, aankleden, tandenpoetsen of haren kammen lastig maken. Een kind dat sterk op bepaalde aanrakingen reageert, kan onaangename prikkels proberen te vermijden. Dat kan invloed hebben op de verzorging, maaltijden en het gebruik van sommige voorwerpen. In dit artikel leggen we uit wat tactiele defensiviteit is en welke ondersteuning mogelijk is.
Wat is tactiele overgevoeligheid (tactiele verdediging) bij kinderen?
Tactiele overgevoeligheid bij zuigelingen is, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, een veel voorkomend probleem. De baby toont onwil om aan de borst te zuigen. Hij of zij kan ook luid huilen tijdens het verschonen van luiers, baden, kammen, aankleden of nagels knippen. De moeder kan hem vaak niet kalmeren omdat de tactiele verdediging van het kind niet van knuffelen houdt, wat zijn leeftijdsgenoten troost biedt.
Specialisten benadrukken dat bij steeds meer mensen overgevoeligheid voor aanraking wordt vastgesteld. Ouders die zich zorgen maken over het gedrag van hun kinderen, komen naar psychologische en pedagogische adviescentra. Jongeren reageren met huilen, irritatie en soms zelfs agressie op het wassen van hun hoofd, het kiezen en eten van voedsel met een bepaalde consistentie. Dit brengt een aantal complicaties met zich mee. Het is moeilijk om de hygiëne bij een kind te handhaven. Zijn voedselselectiviteit leidt tot een tekort aan voedingsstoffen. Aanraakovergevoeligheid maakt het ook moeilijk om hechte relaties op te bouwen met andere mensen - ouders, grootouders en leeftijdsgenoten. Soms weigeren kinderen deel te nemen aan geselecteerde spelletjes en activiteiten, b.v. ze houden er niet van om hun handen vuil te maken met plasticine.
Tactiele verdediging is een vorm van sensorische integratiestoornis. Het menselijk brein ontvangt voortdurend verschillende prikkels uit de externe en interne omgeving. Ze dragen waardevolle informatie bij zich. Voor de meeste mensen worden ze gelezen en geïntegreerd, waardoor ze specifieke acties kunnen ondernemen. Op hun beurt ervaren kinderen die lijden aan tactiele overgevoeligheid bepaalde onregelmatigheden bij het analyseren van de binnenkomende gegevens. Hier moet worden vermeld dat er twee soorten aanrakingen zijn: protopathisch en epikritisch. De eerste informeert over de dreiging en is een signaal om defensieve acties uit te voeren. De tweede maakt de differentiatie van tactiele stimuli mogelijk.
Kinderen bij wie tactiele defensiviteit is vastgesteld, behandelen elke stimulus als protopathische aanraking. Geen wonder dat ze reageren door te huilen, weg te rennen, geïrriteerd en zelfs agressief. Hun hersenen interpreteren de situatie ten onrechte als een gevaar, wat resulteert in gedrag dat niet past bij de situatie.
Overgevoeligheid voor aanraking is een groot probleem omdat de huid het grootste orgaan van het menselijk lichaam is. Er zitten veel receptoren in. Ze zijn verantwoordelijk voor de ontvangst van tactiele stimuli - druk, kou en hitte.
Overgevoeligheid voor aanraking - symptomen
Vermoedt u dat uw kind last heeft van overgevoeligheid voor aanraking? Symptomen van deze sensorische integratiestoornis zijn onder meer:
- het vermijden van knuffelen, kussen en andere fysieke vormen van genegenheid,
- negatieve houding ten opzichte van spelen in de zandbak,
- problemen met baby's die aan de borst van de moeder zuigen,
- voedselselectiviteit en het vermijden van gerechten met een bepaalde consistentie (te zacht, hard, vettig, plakkerig, enz.),
- het vermijden van activiteiten waarbij het gezicht wordt aangeraakt,
- protesteren tegen het knippen van haar en nagels,
- huilen in situaties waarin de handen vuil worden,
- onwil om de huid af te vegen met een handdoek,
- negatieve houding bij het borstelen tanden,
- het vermijden van dingen die vlekken op uw huid kunnen veroorzaken,
- onwil om uw haar te wassen en te kammen,
- het vermijden van strakke kleding,
- klagen over labels, naden en texturen van materialen die worden gebruikt voor het naaien van kleding,
- irritatie met bepaalde kledingstukken en accessoires - broeken riemen, sieraden, bandjes op sandalen,
- negatieve houding tegenover manchetten en beugels,
- het vermijden van direct contact van blote voeten met de grond (vloer, gras, zand),
- het vermijden van dingen die een zachte of ruwe structuur hebben,
- afkeer van cosmetica en zalven vanwege hun plakkerige consistentie.
Tactiele verdediging komt niet alleen voor bij kleine kinderen. Het treft ook heel vaak volwassenen die geen sensorische integratietherapie hebben ondergaan. Sommigen van hen maskeren hun problemen perfect om zichzelf niet bloot te stellen aan afwijzing en sociale uitsluiting. Door aanrakingsovergevoeligheid hebben ze minder opvallende symptomen. Het onderdrukken van woede en irritatie is echter niet gezond en leidt tot psychosomatische symptomen.
Oorzaken van tactiele overgevoeligheid
Is bij uw kind de diagnose tactiele overgevoeligheid gesteld? De oorzaken van deze sensorische integratiestoornis zijn nog niet volledig bekend. Momenteel wordt aangenomen dat aanrakingsverdediging geassocieerd is met:
- perinatale hypoxie,
- vroeggeboorte,
- gebrek aan voldoende sensorische stimulatie in de kindertijd,
- keizersnede sectie,
- de verslaving van de moeder aan stimulerende middelen en het gebruik ervan tijdens de zwangerschap,
- het innemen van bepaalde medicijnen door de moeder tijdens de zwangerschap.
Wat kan nog meer overgevoeligheid voor aanraking veroorzaken? Autisme is een ontwikkelingsstoornis waarbij er vaak een afkeer bestaat van bepaalde texturen van materialen, knuffels en gerechten met een bepaalde consistentie. Tegenwoordig weten we dat het voortkomt uit het verschillend functioneren van bepaalde hersengebieden.
Bovendien is tactiele overgevoeligheid een van de diagnostische criteria voor ADHD en een hoge gevoeligheid van sensorische verwerking. Er is momenteel een academisch debat gaande over de vraag of hoogsensitieve mensen een aparte groep zijn. Sommigen van hen hebben de diagnose autisme of ADHD. Sommigen van hen krijgen een dubbele diagnose.
Oefeningen voor tactiele overgevoeligheid
Als bij uw kind de diagnose tactiele overgevoeligheid is gesteld, kunnen sensorische oefeningen nuttig zijn. Het wordt echter aanbevolen om ze niet zelf te implementeren. Daarvoor is het beter om contact op te nemen met een psychologische en pedagogische kliniek en de kennis van een ervaren specialist te gebruiken. Hij of zij kan specifieke oefeningen aanbevelen die de ouder thuis met het kind doet. Ook zintuiglijke therapie afgestemd op de behoeften van een jongere geeft zeer goede resultaten.
Een veelgebruikt spel is schatzoeken. Giet zand of gelei in de emmer en verstop er kleine voorwerpen in. De taak van de jongeman is om zijn hand erin te steken en het te vinden.
Een ander spel dat erg populair is, is "kleuren eten". Het kind trekt een gekleurde kaart. Het bepaalt de kleur van de maaltijd. De jongeman kiest producten in deze tint en bereidt samen met zijn ouder het diner ervan. Na het eten beoordeelt hij het gerecht in een bepaalde kleur en beschrijft zijn ervaringen.
Aanraakovergevoeligheid - wat is de behandeling? Belangrijkste aanbevelingen
Als bij uw kind de diagnose tactiele overgevoeligheid is gesteld, moet de behandeling gebaseerd zijn op sensorische therapie. Elk probleem moet afzonderlijk worden bekeken. Een specialist die een jongere raadpleegt, merkt de details op die van invloed zijn op de keuze van de juiste methode.
Elke ouder weet hoe groot het probleem van aanrakingsovergevoeligheid is. Sensorische therapie, uitgevoerd onder toezicht van een ervaren specialist, kan helpen bij het integreren van binnenkomende prikkels. Het moet plaatsvinden in een sfeer van plezier, omdat het dan wordt gekenmerkt door de hoogste effectiviteit. Normaal gesproken raadt een sensorisch therapeut aan dat ouders specifieke oefeningen doen tussen de lessen door.
Veel kinderen ontwikkelen tactiele overgevoeligheid. Hoe behandel je deze aandoening als een jongere zich verzet? Allereerst moet je hem niet tot iets dwingen. Als er opties overblijven, is de kans groter dat u de oefening voltooit. Kinderen moeten bijvoorbeeld hun armen, benen en billen masseren met ballen met verschillende texturen en graden van elasticiteit. Ze mogen hen echter geen specifiek speelgoed opleggen. Laat ze het zelf kiezen uit verschillende beschikbare opties.
Hoe moet kleding zijn voor kinderen met tactiele overgevoeligheid?
Tactiele overgevoeligheid is een groot probleem in het dagelijks leven. Invloeden o.a. op de keuze van cosmetica, kleding, spelletjes, maaltijden en manieren om genegenheid te tonen. Kleding voor kinderen met tactiele overgevoeligheid moet gemaakt zijn van zachte, gladde en aangenaam aanvoelende stoffen. Ze kunnen nergens op het lichaam van de jongere drukken, dus lossere stijlen worden aanbevolen.
Kleding moet ademen, dus er worden alleen natuurlijke materialen en materialen gebruikt die zijn afgeleid van de chemische verwerking van cellulose. Polyester, acryl en polyamide verhogen het warmtegevoel en de algemene prikkelbaarheid.
Respecteer hun mening bij oudere kinderen bij wie de diagnose tactiele overgevoeligheid is gesteld. Koop geen krassende truien, colblouses, Spaanse jurken, etc. Knip de tags van elk item uit. Let op de naden: gladde zijn het beste.
Speelgoed dat de sensorische integratie ondersteunt
Heeft uw kind de diagnose tactiele overgevoeligheid gekregen? Aanbevelingen omvatten vaak spelletjes die de sensorische integratie ondersteunen. Voor sommigen kunt u een emmer, zand en alledaagse voorwerpen gebruiken. Anderen hebben professioneel speelgoed nodig.
Voor uw speciale aandacht raden wij klassieke schommels, uitsmijterschommels, babywiegjes en planken graphomotor aan. Deze laatste zijn uiterst nuttig bij het leren schrijven. In de Smart Memories winkel vind je hoogwaardig sensorisch integratiespeelgoed dat gemaakt is van natuurlijke en veilige materialen. Je kunt ze allebei gebruiken om te werken met een kind bij wie de diagnose tactiele defensiviteit is gesteld, maar ook bij een peuter die geen symptomen van een sensorische integratiestoornis heeft. Een passende stimulatie zal een positieve invloed hebben op de ontwikkeling ervan en het risico op problemen met de fijne motoriek en sensorische integratie in de toekomst minimaliseren.