Het vestibulaire systeem neemt onder meer beweging waar en helpt ons om ons in de ruimte te oriënteren. Beweging en zwaartekracht prikkelen receptoren in het binnenoor. Het systeem ontvangt ook informatie van de ogen, de nek en de rest van het lichaam en geeft die door aan het zenuwstelsel voor verwerking.
Het vestibulaire systeem helpt ons de positie van ons hoofd en lichaam ten opzichte van de grond te voelen. Het geeft informatie over onze bewegingen, richting en snelheid en over de positie van voorwerpen om ons heen.
Pasgeborenen en baby's stimuleren dit systeem vanzelf door te bewegen en graag in de armen van een ouder gewiegd te worden. Hun hoofd draaien, proberen het op te tillen en nieuwe bewegingen ontdekken biedt kansen om hun lichaam en de zwaartekracht te verkennen.
Welke invloed heeft schommelen op de ontwikkeling van een kind?
Wiegen en zachtjes schommelen stimuleert het vestibulaire systeem van een baby. Deze bewegingen zijn vertrouwd en natuurlijk: in de baarmoeder ervoer het kind ze regelmatig.
Zacht, monotoon wiegen heeft een zeer gunstig effect op de kalmte, helpt kinderen te leren zichzelf te reguleren, geeft een gevoel van veiligheid en activeert belangrijke houdingsmechanismen. Het vestibulaire systeem voorziet ons van informatie die nodig is voor veel soorten dagelijkse activiteiten: vertrouwen in de zwaartekracht, beweging en balans, spiertonus, bilaterale coördinatie, praxis (motorische planning), zicht en gehoor.
Samenvattend is het de moeite waard om te schommelen. Het beste moment om een schommel te introduceren is wanneer het kind zelfstandig een zitpositie begint in te nemen. In tegenstelling tot wat het lijkt, is schommelen een behoorlijke uitdaging en een jong kind moet zijn lichaam rechtop houden, tegen de zwaartekracht in, ook wanneer de schommel in beweging is.
Je moet je ervan bewust zijn dat elk kind stimulatie van het vestibulaire zintuig nodig heeft om zich goed te kunnen ontwikkelen. Dit zintuig is een van de meest primaire en krachtige zintuigen, dus het is de moeite waard om de juiste ontwikkeling ervan al in de vroege levensfasen te ondersteunen. Vanuit het oogpunt van sensorische integratie kan dit de harmonieuze ontwikkeling van het kind in de toekomst garanderen.
Symptomen van vestibulaire disfunctie:
Een kind met hyperactiviteit op beweging kan:
- nerveus en ook emotioneel reageren op gewone bewegingen;
- hou niet van fysieke activiteiten zoals hardlopen, fietsen, sleeën of dansen;
- vermijd apparatuur zoals schommels, glijbanen, ladders of draaimolens op de speelplaats;
- beweeg voorzichtig en langzaam;
- geef de voorkeur aan een zittende houding, vermijd risicovolle bewegingen;
- voel je ongemakkelijk voel je onvast op trappen, houd je vast aan muren of balustrades;
- misselijk voelen in een auto, vliegtuig, lift of roltrap;
- geen gevoel hebben van stabiliteit van de zwaartekracht - de angst om te vallen wordt door hem ervaren als een primaire angst;
- constante fysieke steun van een volwassene nodig hebben.
Verminderde reactie op beweging (vestibulair systeem)
Een kind dat minder sterk op beweging reageert, kan:
- beweging niet opmerken of er weinig op reageren;
- als deze eenmaal begint, langdurig blijven slingeren zonder zich duizelig te voelen;
- het gevoel van vallen of evenwicht verliezen niet registreren en zichzelf daarom niet goed beschermen tegen vallen;
Extra motorische prikkels
Een kind dat extra bewegingsprikkels zoekt, kan:
- behoefte hebben aan snelle, krachtige draaibewegingen (schommelen, ronddraaien op een stoel, springen op een trampoline, in een achtbaan rijden of rond voorwerpen rennen) zonder duizelig te worden;
- spanning opzoeken en risico's nemen, bijvoorbeeld graag met de auto over verkeersdrempels rijden of van grote hoogte springen;
- voortdurend willen bewegen (schommelen, draaien, springen, de handen of het hoofd bewegen, veel gebaren maken) om zich prettig te voelen en moeite hebben met stilzitten;
- graag ondersteboven hangen;
- graag lange tijd heel hoog schommelen.
Een kind met een slecht motorisch onderscheidingsvermogen kan:
- vaak uit een stoel vallen of vallen terwijl hij beweegt of staat;
- gemakkelijk het richtingsgevoel verliezen bij het draaien of veranderen van richting;
- niet goed kunnen inschatten wanneer het tijd is om te stoppen met schommelen en doorgaan tot misselijkheid optreedt;
Een kind met dyspraxie
Een kind met dyspraxie kan:
- moeite hebben met het voorstellen, plannen en uitvoeren van complexe, voorheen onbekende reeksen bewegingen;
- problemen hebben met de grove motoriek en daarom vreemd bewegen;
- de reeds verworven vaardigheden niet kunnen gebruiken om met de nieuwe taak om te gaan.
Joanna Rybacka
Master in de fysiotherapie, afgestudeerd aan de Academie voor Lichamelijke Opvoeding in Wrocław. Ik ben gespecialiseerd in het werken met baby's en oudere kinderen. Ik heb meer dan 13 jaar ervaring op het gebied van neurologische revalidatie.
Ik ben een neurologische ontwikkelingstherapeut. Het doel van mijn werk is om de ontwikkeling van het kind vroegtijdig te ondersteunen, met behulp van een interdisciplinaire aanpak die holistische zorg voor het kind en het gezin mogelijk maakt.
Bibliografie:
- Carol Stock Kranowitz, ongecoördineerd kind. Sensorische verwerkingsstoornissen - diagnose en management. Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2011
- Carol Stock Kranowitz, een ongecoördineerd kind in de wereld van spelletjes en plezier. Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2011
- Lindsey Biel, Sensorische integratie. Effectieve strategieën bij de therapie van kinderen en adolescenten. Jagiellonian University Publishing House, Krakau 2015
- Martin Grunwald, Homo Hapticus, Why can't we live without the sense of touch, Jagiellonian University Publishing House, Krakau 2019
Aanraaksysteem
Aanraking is een van de zintuigen die bijzonder belangrijk is in een continu proces dat bijdraagt aan de perceptie van andere soorten sensaties.